Openingstijden  Dinsdag t/m vrijdag 10:00 tot 16:00 uur  Locatie  Synagoge Borculo Weverstraat 4 7271 AJ Borculo  Contactgegevens  Stichting Synagoge Borculo Secretariaat: A.G.M. Olthof info@synagogeborculo.nl  Tel: 06 2381 3442
In de synagoge van Borculo hangt deze loeach met de tien geboden (de twee tafelen). Dit is een ander bord dat op een van de weinige foto’s van deze synagoge staat. Dat schild is tijdens de 2e wereldoorlog verloren gegaan. Na de oorlog kon de synagoge niet meer in gebruik worden genomen. Er was te weinig geld voor de restauratie en werd verkocht. Aan de Korte Wal werd in 1946 door de overgebleven Joodse gemeente in de Joodse school aan de Korte Wal in 1946 een kleine synagoge ingericht en werd de loeach op de foto hierboven geplaatst. In 1977 werd de Joodse gemeente, bij gebrek aan voldoende Joodse inwoners opgeheven. Het pand werd in 2000 verkocht en enige tijd voor de verkoop werd het bord door Herbert Reisner meegenomen naar Amstelveen. Daar zocht men namelijk voor de synagoge een tien geboden bord. Later werd deze synagoge opgeheven en werd het bord overgedragen aan het Nederlands Israëlisch Kerkgenootschap (NIK). Deze hield het bord geruime tijd in bewaring. Na een zoektocht door Jaques Roozendaal uit Almere werd dit bord bij het NIK terug gevonden. Na enige moeite en overredingskracht kon dit bord in bruikleen worden verkregen, werd het opgehaald door Sallo Roozendaal en kreeg het een prominente plaats op een van de wanden van de vrouwengalerij. Inmiddels is dit bord, in verband met de herinrichting van de vrouwengalerij, verplaatst naar de overloop. Elke synagoge heeft een dergelijk bord. Deze hangt in het zicht van de voorganger en meestal boven de Heilige Arke. Deze foto is van het interieur van de synagoge in Borculo, gemaakt vóór de 2e wereldoorlog. In het jodendom wordt niet gesproken van geboden, maar van woorden: de Hebreeuwse aanduiding ‘aseret ha-dibrot’ betekent "de tien woorden". De tafelen zijn onderverdeeld in tweemaal vijf, zoals gebruikelijk, en van ieder gebod/verbod zijn maar de eerste twee woorden aangegeven. Bijna iedereen kent de tien geboden. Wil men daar toch meer over weten volg dan deze link. In dit artikel wordt uitgegaan van de de Joodse invalshoek. De tien geboden worden in de Tenach, oftewel Tanach, twee keer opgesomd: in Exodus 20:3-17 en Deuteronomium 5:7-21. Bij het lezen van de weergave in deze opsommingen valt direct op dat het over meer dan tien geboden gaat. In Exodus 20 worden minstens twaalf verboden en twee geboden gevonden, in Deuteronomium 5 zijn het twaalf verboden en drie geboden. Ondanks vele pogingen is het niet gelukt de beide opsommingen te synchroniseren, noch een originele tekst te vinden die ten grondslag ligt aan beide versies. Er zijn nog verschillende indelingen van de tien geboden. Zo is er de katholieke indeling, de oosters- orthodoxe, de lutheraanse, de anglicaanse, de gereformeerde e.d. maar ook is er een Joodse indeling. In de Koran worden de tien geboden niet als zodanig genoemd. Wel komen dezelfde geboden voor als in de Thora. De tien geboden in de Koran zijn te vinden in Al-Anaam 6:151-153 en Al-Israa 17:22-39. Zoals eerder aangegeven staan op het bord per gebod twee woorden. Hieronder vindt men de vertaling van deze woorden. Soms is de vertaling meer dan twee woorden. Het Hebreeuws leest van rechts naar links en van boven naar beneden. Dat betekent dat we beginnen te lezen op het rechter paneel. De vette letters geven aan wat op de tafelen staat. Tussen haakjes de eventuele interpretatie. Linker paneel Rechter paneel Moord niet Ik ben de Heer Pleeg geen overspel Er zullen geen (andere goden zijn) Steel niet Gebruik niet (God in ledigheid) Spreek niet Houd in herinnering (shabbat) Verlang niet Eerbied Uw (vader en moeder) Onder deze twee tafelen staan nog twee regels. De bovenste regel laat en afgekorte tekst zien en kan worden vertaald als: ‘Ik stel den HEERE geduriglijk voor mij’ Deze tekstregel wordt uitgesproken als: sjien-hee-lamed-tav. Deze afkorting is van שויתי ה׳ לנגדי תמיד - uit Psalm 16:8. De vertaling is uit de Statenbijbel. Van de tweede regel is de vertaling: ‘Weet voor Wie gij staat’ Deze tekst is uit de Misjna-masechet brachoth 28. De Misjna (Hebreeuws: "herhaling" of "leer") omvat de zogeheten mondelinge leer van de Thora en bevat een toelichting op de geboden en verboden aan het Joodse volk die in de Thora zijn opgenomen. Masechet = traktaat. Geraadpleegde bronnen: B. Noach, Israël Het grote gemis, Hisvebo 2009
HET TIEN GEBODEN BORD IN DE BORCULOSE SYNAGOGE