Openingstijden  Dinsdag t/m vrijdag 10:00 tot 16:00 uur  Locatie  Synagoge Borculo Weverstraat 4 7271 AJ Borculo  Contactgegevens  Stichting Synagoge Borculo Secretariaat: A.G.M. Olthof info@synagogeborculo.nl  Tel: 06 2381 3442
OUDE STEMPELS WEER TERUG IN BORCULO In september 2019 ontving het bestuur van de synagoge van Marcelle Zion, geboren in Eibergen, wonende te Jeruzalem, drie oude stempels uit Borculo. Jarenlang lagen deze bij haar in een lade. Zij nam ze mee i.v.m. haar bezoek aan Nederland en zo kwamen ze in het bezit van onze stichting. Marcelle Zion schreef samen met Barend Noot het voorwoord voor het boek ‘Het Grote Gemis’’ over de verdwenen Joodse gemeenschap van Borculo. Zij schreef ook een hoofdstuk voor dat boek. Het zijn drie bijzondere stempels die voor de 2 e Wereldoorlog in Borculo werden gebruikt. Eén stempel was erg beschadigd en op het eerste gezicht zou het moeten gaan om een handtekeningstempel. Na voorzichtige reconstructie bleek het stempel de handtekening van L. Meijer te bevatten. Het gaat hier om de handtekening van Levie (roepnaam Louis) Meijer, geboren op 19 januari 1883. Hij was veehandelaar en na de oorlog ritueel slachter. Een markant figuur en alom gerespecteerd in Borculo. Hij werd in de Weverstraat geboren en zijn familie maakte al eeuwenlang deel uit van de Borculose gemeenschap. Samen met zijn broer Jozef Meijer runde hij een exportslachterij. In 1916 lieten zij een slachthuis bouwen op de Lichtenhorst. In 1925 werd, na de cycloon, dit gebouw verkocht aan de gemeente Borculo. Jozef (Jeupe) was de grootvader van Marcelle Zion. Levie had de bijnaam Pieman maar men noemde hem ook wel oom Louis. Hij overleed op 24 maart 1976 in Borculo. Levie was getrouwd met Ida Neumann. Het echtpaar kreeg vijf kinderen. Tijdens de 2 e Wereldoorlog zat Levie, samen met een paar familieleden ondergedoken in Hengevelde. Ida werkte als non verkleed in R.K. ziekenhuis in Enschede. Beiden overleefden de oorlog. Vier van hun kinderen zijn door de Duitsers vermoord. Zoontje Meijer was in 1924 al op 5 jarige leeftijd overleden. Op het Muraltplein, waar vroeger op no. 14 de woning van de Meijers stond, vindt men de Stolpersteine van deze kinderen en de schoonzoon Horst Meijer. Links een foto van de achterkant van Muraltplein no. 14. Hierop staan drie kinderen van Levie (Louis) en Ida. Zoals Michel Meijer (links achter), Johanna Meijer (rechts achter) en Bettie Meijer (Bethje) rechts voor). Levie bekleedde veel functies in Borculo en in de Joodse gemeenschap. Na de oorlog gaf hij les aan de Joodse school. Zo was hij ook chazan (voorganger, voorzanger). Op 19 maart 1946 werd hem tijdens een bijzondere bijeenkomst namens de opperrabbijn de chowertitel overhandigd voor zijn voortreffelijk werk gedurende tientallen jaren voor de Joodse gemeente in Borculo. De chowertitel is een synagogale eretitel die uitsluitend bij hoogste uitzondering door een opperrabbijn wordt verleend aan personen met uitgebreide theologische kennis en een uitzonderlijke maatschappelijke staat van dienst ten behoeve van het Jodendom. Levie Meijer was de laatste voorzanger van de synagoge. Op 21 april 2017 werd op het Muraltplein, voor het huis waar hij had gewoond, een beeldje van Levie Meijer als chazan onthuld. Het werd gemaakt door Jan te Kulve uit Eibergen. De ouders van Levie en Jozef waren Abraham Meijer en Betje Spier. Zij liggen begraven op de Joodse begraafplaats in Borculo. Zij hadden acht kinderen. Op de foto staat Levie Meijer midden achter. Het eerder genoemde exportbedrijf was door Abraham opgezet. De tweede stempel is het stempel dat werd gebruikt in de slachterij van Levie en Jozef om aan te geven dat het geslachte vlees kosjer was. Het werd op alle vleeswaren aangebracht. Op het stempel staat in het Hebreeuws: ‘Heilige Gemeente Borculo, kosjer’. Na de oorlog keerde Levie en Ida terug naar Borculo. De exportslachterij was tijdens de oorlog gesloten en Levie legde zich toe op het ritueel slachten waarvoor hij inmiddels een diploma had gehaald. Het stempel zal hij dan ook zelf gebruikt hebben. Tot op zeer hoge leeftijd reisde hij elke dag met de bus naar Enschede waar hij voor Slagerij Samson ritueel slachtte. Interessant om te beseffen dat dit stempel veelvuldig in de slachterij van Levie Meijer is gebruikt en dat het na al die jaren weer in Borculo terug is! Het derde stempel is nog een mysterie. Er staat op: ‘Gebr Meijer Metaalhandel Borculo’. Tot niet toe hebben we niets kunnen vinden in de lokale archieven over een metaalhandel met deze naam. In de boeken. ‘ Het Grote Gemis’ van de Historische Vereniging Borculo en ‘De Joodse gemeente te Borculo’ van S. Laansma vinden we niets over deze metaalhandel. Maar we gaan er mee aan de slag en zijn erg benieuwd naar de herkomst! Als u informatie voor ons heeft overt deze metaalhandel dan houden wij ons aanbevolen! E- mailadres: zie rechtsonder. De stempels liggen in de vitrine van onze expositie op de vrouwengalerij. In het boek ‘Het Grote Gemis’ zijn veel wetenswaardigheden te vinden over Levie/Louis Meijer en zijn familie. Ook op www.joodsmonument.nl kunt u informatie vinden. Geraadpleegde bronnen: -Het Grote Gemis, Hisvebo 2009 -De Joodse gemeente te Borcuo, S. Laansma, 1978 -Marcella Zion, Jerusalem -www.joodsmonument.nl