Terugblik op de restauratie van 2008

Na de Tweede Wereldoorlog kon de zwaar getroffen Joodse gemeenschap het herstel van de vernielde synagoge niet meer bekostigen. Haar restte niets anders dan de synagoge te verkopen. Later zou ook het mikwe worden verkocht. De synagoge kreeg nadien verschillende eigenaren. Het gebouw werd gebruikt als werkplaats en opslagruimte. Later werd hij zelfs gebruikt als rookruimte van een slager.

Krantenartikelen in de tachtiger en negentiger jaren van de vorige eeuw van de hand van de Gelselaarse journalist Arend Heideman over de mogelijke teloorgang en de betekenis van dit erfgoed waren aanleiding tot een hernieuwde belangstelling.

 

galerij


Een eerste aanzet tot instandhouding van het karakteristieke monument kwam in 1993 tot stand door samenwerking van de voormalige eigenaar en de voormalige gemeente Borculo en wel in verband met een noodzakelijke restauratie van de voorgevel. Een belangrijke rol speelde rond de eeuwwisseling de Historische Vereniging Borculo door haar initiatieven tot verwerving van synagoge en mikwe. In de jaren 2000 en 2002 kwamen achtereenvolgens synagoge en mikwe door aankoop in het bezit van onze stichting.

Na het aanboren van subsidiebronnen en een lening bij het Nationaal Restauratiefonds, kon in het jaar 2004 een zeer noodzakelijke restauratie van het dak, de vloer en een zijgevel van het mikwe uitgevoerd worden. De nieuw aangelegde vloer werd voorzien van vloerverwarming en achter op het buitenterrein werd een separate opslagruimte gebouwd voor gebruiksvoorwerpen, zoals stoelen, tafels en expositiepanelen.

 

PC140365


De definitieve restauratie van het gehele complex kon in het jaar 2008 worden voltooid.

De voormalige vrouwengalerij werd ingericht als expositieruimte gewijd aan de geschiedenis van het Borculose jodendom. De ruimte naast de synagoge – ooit was daar de Joodse school ofwel het cheider – werd veelbetekenend voorzien van leibomen in de vorm van een menora. Het badhuis zou later als een bescheiden expositieruimte worden ingericht gewijd aan de betekenis van het mikwe en de rol van de Joodse vrouw.

Ook werd in de sjoel een gedenkplaat aangebracht met de namen van de Joodse slachtoffers van de vervolgingen in de Tweede Wereldoorlog.